Lachgas: soorten en toepassingen

Wat is lachgas?

Scheikundige naam

Distikstofmonoxide

Formule

N₂O — twee stikstofatomen, één zuurstofatoom

CAS-nummer

10024-97-2

Lachgas is onder normale omstandigheden een kleurloos gas. Onder druk wordt het vloeibaar opgeslagen in patronen en cilinders. Bij het vrijkomen zet het uit en koelt het sterk af — de reden dat gas uit grote cilinders bevriezingswonden kan veroorzaken.

Medisch lachgas

In de zorg wordt lachgas gebruikt voor pijnstilling en bij anesthesie, altijd gemengd met zuurstof en onder toezicht van professionals. Medisch lachgas is een geneesmiddel en moet aan farmaceutische kwaliteitseisen voldoen. Artsen, apothekers en ziekenhuizen hebben geen ontheffing nodig; fabrikanten en groothandels van medisch lachgas wel een opiumontheffing.

Culinair lachgas

In de keuken dient lachgas als drijfgas in slagroomspuiten, meestal in kleine stalen patronen. Als voedingsadditief valt het onder de uitzondering in artikel 15a van het Opiumwetbesluit. Aan particulieren wordt per aankoop maximaal één verpakking van tien ampullen geleverd.

Technisch lachgas

Technisch lachgas wordt onder meer gebruikt voor extra vermogen in verbrandingsmotoren en in industriële processen. Het is niet bedoeld voor menselijke consumptie. Volgens de VNG verloopt levering in de praktijk rechtstreeks van producent naar eindgebruiker, met een digitale verklaring en een uittreksel uit het Handelsregister.

Verschillen in regelgeving

Medisch

Geneesmiddelenregels; opiumontheffing voor fabrikanten en groothandels.

Culinair

Uitzondering ‘voedingsadditief’ (art. 15a Opiumwetbesluit); levensmiddelenregels.

Technisch

Uitzondering ‘technische doeleinden’ (art. 15a Opiumwetbesluit); levering aan aantoonbare eindgebruikers.

Recreatief

Verboden sinds 1 januari 2023 (Opiumwet, lijst II).

Patronen en cilinders

Patronen zijn kleine, eenmalige capsules voor slagroomspuiten. Cilinders zijn veel grotere drukhouders. Volgens het RIVM zijn de kleine patronen uit het straatbeeld verdwenen en vervangen door wegwerpcilinders. Die veroorzaken in Amsterdam problemen in de afvalverwerking — lees meer op Lachgascilinders en patronen.